Article 29 Çalışma Grubu’nun Facebook İlkeleri Raporu

AB Veri Koruması görevlileri Facebook, Myspace ve Bebo gibi sosyal paylaşım sitelerinin kullanıcılarının AB mahremiyet kurallarına uyduklarını bizzat kendilerinin garanti etmek zorunda oldukları konusunda kullanıcıları uyardı.
Tüm kullanıcıların ayrıca şimdiye kadar yerine getirmedikleri diğer bir kriter de şudur: Sosyal paylaşım sitelerine ancak resimlerde veya videolarda gözüken kişinin rızasıyla görüntü ve/veya bilgi yüklenebileceğidir.



AB “Article 29 Çalışma Grubu”, geçen hafta (22 Haziran) yayımladığı raporla AB veri koruması hukukunun hızla gelişen sosyal paylaşımdan nasıl etkileneceği konusunda AB Komisyonunun soruna dikkatini çekti. Raporda yer alan tavsiyelerin bir çoğu konuyla ilgili olan taraflar açısından sürpriz niteliğinde değil.
Rapor paylaşım sitelerinin mahremiyet ayarlarının, kullanıcının daha sıkı mahremiyet kontrolü oluşturmak için opt in yerine opt out seçeneğine sahip olacak şekilde ayrıntılı bir şekilde yapılmasını önermektedir.
Kullanıcı kendisi veya başkasına ait veri yüklemeye başladığında, mahremiyet riskleri hakkında uyarılmalı ve kullanıcı kendi kişisel verilerinin başkaları tarafından ne ölçüde erişilebilir olduğunu açıkça görebilmelidir.
Sosyal paylaşım siteleri var olduğu tarihten itibaren gazeteler sık sık bu tür sitelerde yer alan resimler veya bilgiler yüzünden kullanıcıların mağdur olduklarını, işlerini kaybettiklerini yazmaktadır.
Veri koruması düzenleyicileri pasif olan hesapların ilişik verilerle birlikte mutlaka silinmesi konusunda da uyarmaktadırlar. Çalışma grubu ayrıca servis sağlayıcıların web sayfalarında, veriler bakımından kaygılar söz konusu olduğunda, kolayca erişilebilir bir şikayet prosedürü öngörmelerini de önermektedir.
Irk, din, politik görüş veya cinsel tercihler gibi hassas konulara ilişkin veriler işlenemeyecek veya reklamlara aktarılmayacaktır. Eğer istiyorlarsa bireylere takma ad kullanma olanağı verilmelidir. Küçüklere ilişkin verilerin işlenmesi söz konusu olduğunda servis sağlayıcılar tarafından özel önlemler alınması gerekmektedir.
Veri koruması görevlisi olarak tanımlananlar da dahil olmak üzere tüm kullanıcıların diğer bir kullanıcıya ait bilgi veya görüntüleri ancak o kullanıcının rızası ile yükleyebileceğini Article 29 Çalışma Grubu önermektedir. Bu tavsiye kendisine ait veya arkadaşlarına ait görüntülerini yükleyen sosyal paylaşım sitelerinin günlük kullanıcıları açısından ciddi bir sorun teşkil edecektir. Birçok site yüklenen bir resimde etiketlenen (tagged) ve dolayısıyla adı gözüken bireylere kendilerini etiketlememe olanağını vermektedir. Ancak AB veri koruması uzmanları için bu yeterli olmayabilecektir.
Article 29 Çalışma Grubu tarafından hazırlanan Rapora aşağıdaki linkten erişebilirsiniz:
http://ec.europa.eu/justice_home/fsj/privacy/docs/wpdocs/2009/wp163_en.pdf

e-FATURA’da AVRUPA’nın EN BÜYÜĞÜ “HOLLANDA”

Hollanda, e-fatura hacmiyle Avrupa e-fatura pazarının en büyüğü durumunda. İsveç ve İspanya ile bilikte e-fatura konusunda en dinamik üç pazardan birisi olarak gösterilmektedir.
B2B segmentte e-fatura hacminin 2009 yılı itibariyle 40 milyona, B2C segmentte ise bu oranın 15 milyona yaklaşacağı öngörülmektedir. E-Fatura servis sağlayıcılığı potansiyeli ülkede oldukça cazip alanlardan biridir. Hollanda ayrıca her yıl farklı bir AB ülkesinde düzenlenen European EXPP Summit’e[1] bu yıl ev sahipliği yapacaktır.

[1] http://www.expp-summit.com/.



Gerek B2B gerek B2C sektörde daha büyük e-fatura hacmini yakalayabilecek ülkemizde ise, e-fatura uygulaması çoğunu telekomünikasyon sektörünün oluşturduğu 6 şirkete izin verilerek başlatılmış, ancak e-fatura servis sağlayıcılara ilişkin düzenleme yapılacağı gerekçesiyle uzun zamandan beri uygulamadan istifade etmek isteyen şirketlerin talepleri kabul edilmemektedir. Oysa e-fatura “Çevreci Bilişim (Green IT) ve Çevreci Bilişim Hukukunun” en önemli ayaklarından biri olup, kağıt tüketimini ortadan kaldıran ve çevrenin korunmasına katkıda bulunan önemli bir uygulamadır.

VERİ KORUMASI'na BSI STANDARDI

İngiliz Standartlar Enstitüsü (BSI) Avrupa Birliği Veri Koruması Direktifi'ne (95/46) uyumu sağlamak amacıyla hazırladığı standardını yayımladı. BS 10012:2009 numaralı, Kişisel Bilgi Yönetimi Sistemleri İçin Spesifikasyonlar adlı standart hakkında BSI'ın sayfasından bilgi edinilebilir.




http://www.bsigroup.com/en/Shop/Publication-Detail/?pid=000000000030175849

SPK'dan e-İMZA UYGULAMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

(Sermaye Piyasası Kurulu 30 Mayıs 2009 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan "Bilgi, Belge ve Açıklamaların Elektronik Ortamda İmzalanarak Kamuyu Aydınlatma Platformu'na Gönderilmesine İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ" ile elektronik imza kullanımına ilişkin süreçleri belirlemiştir.
Tebliğin amacı; Sermaye piyasası araçları Borsa’da işlem gören ortaklıklar ile aracı kurumlar ve katılma payları Borsa’da işlem gören fonların kurucuları tarafından bu Tebliğ kapsamındaki her türlü bilgi, belge ve açıklamanın elektronik ortamda imzalanması ve Kamuyu Aydınlatma Platformu’na; bağımsız denetim kuruluşlarınca düzenlenen bağımsız denetim raporlarının elektronik ortamda hazırlanarak imzalanmasına ve ortaklıklar, aracı kurumlar ve fonlara elektronik ortamda gönderilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.



Tebliğ'le öngörülen elektronik imza uygulama alanları ve süreçler hakkında aşağıdaki linkten bilgi edinebilirsiniz:

http://rega.basbakanlik.gov.tr/eskiler/2009/05/20090530-12.htm

Erişimin Engellenmesine Karşılaştırmalı Bir Bakış!

İstanbul Bilgi Üniversitesi Bilişim Teknolojisi Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi'nden çıkan bilimsel eserlere bugün bir yenisi daha eklendi. İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olan ve Ekonomi Hukuku dalında master yapan sevgili öğrencim Mehmet Bedii KAYA, benim danışmanlığımda yürüttüğü ve TÜBİTAK tarafından finanse edilen "Türk Hukukunda ve Mukayeseli Hukukta İnternet Erişiminin Engellenmesi" adlı tezini bugün başarı ile savundu ve tezi oybirliği ile kabul edildi.
İnternet erişiminin engellenmesinin teknik, hukuki ve anayasal hak ve özgürlükler açısından irdelendiği çalışmanın içindekiler bölümü aşağıda verilmiştir. Tez, önümüzdeki aylarda "Oniki Levha Yayıncılık A.Ş." tarafından kitap olarak yayımlanacaktır.





İÇİNDEKİLER............................................................................................................................... iii
KISALTMALAR ............................................................................................................................ vi
KAYNAKCA............................................................................................................................... viii
1. Giris .......................................................................................................................................... 1
2. Đnternet...................................................................................................................................... 4
I. Gelisim sureci............................................................................................................................... 4
II. Calısma prensipleri ...................................................................................................................... 6
III. Đnternetin yonetimi ..................................................................................................................... 9
A- Yetkili kurumlar............................................................................................................... 10
1. ICANN......................................................................................................................... 10
2. IANA........................................................................................................................... 10
3. Kok sunucu operatorleri ............................................................................................... 11
4. Diğer kurumlar ............................................................................................................. 11
B- Uluslararası yonetim sorunu ............................................................................................ 11
IV. Kullanım alanları ...................................................................................................................... 17
V. Yeni nesil Đnternet: Web 2.0...................................................................................................... 21
3. Erisim engelleme yontemleri ................................................................................................... 23
I. Engellemenin kapsamına gore..................................................................................................... 24
A- ĐSS temelli engelleme ...................................................................................................... 24
B- Đnternet omurgası temelli engelleme ................................................................................ 26
II. Engelleme surecine gore ............................................................................................................ 27
A- Doğrudan engelleme ........................................................................................................ 27
B- Đhtarlı engelleme .............................................................................................................. 27
III. Engelleme suresine gore ........................................................................................................... 27
A- Gecici engelleme.............................................................................................................. 27
B- Kalıcı engelleme .............................................................................................................. 28
IV. Engelleme sistemine gore......................................................................................................... 29
A- Otomatik engelleme ......................................................................................................... 29
B- Bireysel engelleme ........................................................................................................... 30
V. Kullanılan tekniğe gore.............................................................................................................. 30
A- IP engellemesi.................................................................................................................. 31
B- DNS engellemesi.............................................................................................................. 33
C- URL engellemesi.............................................................................................................. 36
C- Proxy engellemesi ............................................................................................................ 37
D- Đcerik engellemesi ............................................................................................................ 38
E- DDOS atakları .................................................................................................................. 39
F- Alan adı terkin yontemi .................................................................................................... 41
G- Fiziksel sunucu mudahalesi ............................................................................................. 41
Ğ- Ağ hataları ....................................................................................................................... 41
H- Sosyal teknikler................................................................................................................ 42
4. Engelleme asma yontemleri..................................................................................................... 45
I. Yaygın teknikler .......................................................................................................................... 45
A- IP değisikliği .................................................................................................................... 45
B- DNS değisikliği................................................................................................................ 46
C- URL gizleme .................................................................................................................... 46
C- Proxy kullanımı................................................................................................................ 47
D- Đcerik aldatmacası ............................................................................................................ 47
E- Uzak masaustu kullanımı ................................................................................................. 48
F- Kopya icerik kullanımı ..................................................................................................... 49
G- Onbellek kullanımı .......................................................................................................... 49
Ğ- Online ceviri sistemleri .................................................................................................... 50
H- Trafik aktarımı ................................................................................................................. 50
II. Değerlendirme ........................................................................................................................... 50


5. Mukayeseli hukukta erisimin engellenmesi............................................................................. 52
I. ABD ........................................................................................................................................... 53
II. Avrupa Birliği ............................................................................................................................ 59
III. Cin ........................................................................................................................................... 66
IV. Guney Kore .............................................................................................................................. 71
V. Singapur.................................................................................................................................... 74
VI. Suudi Arabistan ........................................................................................................................ 78
6. Turk hukukunda erisimin engellenmesi................................................................................... 80
I. Đnternet ile ilgili yetkili kurumlar ................................................................................................ 80
A- Bilgi Teknolojileri ve Đletisim Kurumu ........................................................................... 80
B- Telekomunikasyon Đletisim Baskanlığı ............................................................................ 82
C- Đnternet Kurulu................................................................................................................. 83
C- Radyo Televizyon Ust Kurulu ......................................................................................... 83
II. 5651 sayılı Kanunu oncesi erisim engellemeleri........................................................................ 84
III. 5651 sayılı Kanunun hazırlık sureci ......................................................................................... 85
A- Bilisim Ağı Hizmetlerinin Duzenlenmesi ve Bilisim Sucları Hakkında Kanun Tasarısı. 85
B- Bilisim Sistemi Uzerinden Suc Teskil Eden Zararlı Yayınlarla Mucadele Hakkında
Kanun Teklifi ........................................................................................................................ 86
C- Elektronik Ortamda Đslenen Sucların Onlenmesi ile 2559 ve 2937 sayılı Kanunlarda
Değisiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı........................................................................ 87
1. Genel gerekce............................................................................................................... 87
2. Adalet Komisyonu raporu ............................................................................................ 88
3. TBMM muzakereleri.................................................................................................... 90
IV. 5651 sayılı Kanuna gore Đnternet erisiminin engellenmesi ...................................................... 91
A- Engelleme kararlarının hukuki niteliği ............................................................................ 92
B- Engelleme sebepleri ......................................................................................................... 93
1. Đntihara yonlendirme .................................................................................................... 94
2. Cocukların cinsel istismarı ........................................................................................... 98
3. Uyusturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylastırma................................... 104
4. Sağlık icin tehlikeli madde temini .............................................................................. 107
5. Mustehcenlik .............................................................................................................. 110
6. Fuhus .......................................................................................................................... 116
7. Kumar oynanması icin yer ve imkan sağlama............................................................ 118
8. Sabit ihtimalli veya musterek bahis oynatılması ........................................................ 121
9. Ataturk aleyhine islenen suclar .................................................................................. 122
C- Erisim engelleme yontemi.............................................................................................. 125
1. Yetkili makamlar........................................................................................................ 125
a) Adli makamlar ....................................................................................................... 125
b) TĐB........................................................................................................................ 126
2. Engelleme usulu ......................................................................................................... 129
3. Engelleme kararının kaldırılması ............................................................................... 130
4. Engellemenin sona erme halleri ................................................................................. 131
5. Tazminat..................................................................................................................... 131
C- Sorumluluk rejimi .......................................................................................................... 132
1. Đcerik sağlayıcılar ....................................................................................................... 132
2. Yer sağlayıcılar .......................................................................................................... 136
3. Erisim sağlayıcılar...................................................................................................... 138
4. Đnternet toplu kullanım sağlayıcıları........................................................................... 140
5. Ortak hukumler .......................................................................................................... 141
D- Yayından cıkarma ve cevap hakkı ................................................................................. 142
E- Fikri mulkiyet ihlalleri ................................................................................................... 145
V. 5651 sayılı Kanunun değerlendirilmesi ................................................................................... 147
A- Sınırlama rejimi acısından değerlendirme ..................................................................... 147
1. Kanunla sınırlama ...................................................................................................... 147
2. Anayasanın sozune ve ruhuna uygunluk .................................................................... 148

3. Olcululuk ilkesi .......................................................................................................... 149
4. Hakkın ozu ................................................................................................................. 151
5. Demokratik toplum duzeninin gereklilikleri .............................................................. 154
B- Đfade hurriyeti acısından değerlendirme......................................................................... 158
7. Sonuc .................................................................................................................................... 162

AB'de e-Ticaret Oranları

Avrupa e-Ticaret Pazarı’nın 2006 yılında 106 milyar Euro olacağı öngörülmüştü. Cironun %70’i İngiltere, Almanya ve Fransa gibi üç anahtar pazarda yoğunlaşmıştı. 2008 yılı verileri dikkate alındığında geçen 2 yılda AB üye devletleri arasında e-ticaret seviyesi bakımından önemli varyasyonlar göze çarpmaktadır:
- İngiltere’de bireylerin %57’si kişisel kullanımları amacıyla mal ve hizmet siparişlerini internet üzerinden vermişlerdir. Almanya, Danimarka ve Hollanda’da bu oran %50’nin üzerindedir.
- Fédération du e-commerce et de la vente à distance (FEVAD)’a göre; Fransa’da internet kullanıcılarının %66’sı online alışveriş yapmaktadır.
- Almanya’da 2007 yılında bireylerin %58.3’ü interneti online alışveriş yapmak amacıyla kullanmıştır.




- Nordik ülkelerde (Danimarka, İsveç, Finlandiya ve İzlanda) kulalnıcıların %91’i internet üzerinde işlem ve ticaret yapmışlardır.
- Yeni AB üyesi olan Bulgaristan ve Romanya’da bu oran sırasıyla %3 ve 4’tür. Estonya, Kıbrıs, Yunanistan, İtalya ve Portekiz’de 2008 yılında kişisel kullanım amacıyla online alışveriş yapan bireylerin oranı %10’dur.
- 2008 yılında Online olarak en çok yapılan işlemler ve alınan mal/hizmetler şunlardır: seyahat ve tatil rezervasyonları (%42); giysi, spor malzemeleri (%41), kitap/dergi/uzaktan eğitim materyalleri (%39).
- İnternetten yapılan satışlar, günlük yaşamdaki alışverişi de etkilemiştir. 5 internet kullanıcısından 3’ü fiyat karşılaştırma sitelerini kullanarak, alışveriş yapmadan önce fiyatlar hakkında bilgi edinerek fiziki alışverişlerini gerçekleştirmektedir.
- İnternet en hızlı gelişen perakende kanalıdır. 2008 yılında AB 27’de perakendecilerin %51’i satışlarını e-ticaret aracılığıyla gerçekleştirmiştir. Sadece çok yaygın olarak kullanılan doğrudan perakende satışların, perakendeciler tarafından kullanım oranı %79’dur. Bu oran dikkate alındığında e-ticaret, mail order’lardan (%30), müşterileri evinde ziyaret ederek gerçekleştirilen satışlardan (%21) ve tele satışlardan (%17) daha popülerdir.
- Ancak ulusal ve sınır ötesi e-ticaret arasındaki uçurum genişlemektedir. 2006’dan 2008’e kadar en az bir kere internetten mal/hizmet satın alan tüm AB tüketicilerinin oranı %27’den %33’e çıkarken, sınır ötesi e-ticaret sabit kalmaya devam etmiştir (%6-%7).
- Sınır ötesi alışveriş potansiyeli mevcuttur. AB vatandaşlarının üçte biri, daha ucuz veya daha iyi olduğu için satın almak istedikleri mal veya hizmetleri diğer AB üyesi bir devletten almak istemektedir.
- AB tüketicilerinin %33’ü mal veya hizmetleri başka bir dilde almaya istekli iken, satıcıların %59’u işlemleri birden çok dilde gerçekleştirmeye hazırdırlar.
- Sınır ötesi online ticaret için iş potansiyeli de somutlaştırılamamaktadır. AB 27 satıcılarının %51’i internet üzerinden satış yaparken, %21’i ise halihazırda sınır ötesi işlemleri gerçekleştirmektedir. %21’lik bu aynı oran sınır ötesi reklam da vermektedir.
- Halihazırda AB’li satıcıların dörtte üç’ü sadece ulusal sınırlar içinde satış yapmaktadır. 5 AB’li satıcıdan biri (%21) sınır ötesi satış yöntemlerini kullanarak, en az bir diğer AB ülkesine satış yapmaktadır. Sınır ötesi ticareti kullanarak satış yapan satıcılar çok az sayıda üye devlete bu satışları yapmaktadır. Bu satıcıların sadece %4’ü 10 veya daha çok üye devlete satış yaparken; ticaretin yoğun bir bölümü bir veya iki üye devlet arasında gerçekleşmektedir.
- Pazar segmentasyonu online tüketiciler bakımından giderek artan engellerin kaynağı olarak gösterilmektedir. 2006 yılında tüketicilerin %33’ü sınır ötesi alışverişleri, satıcı ile aynı ülkede yaşamadıkları için gerçekleştirmediklerini belirtmiştir. 2008 yılında yayımlanan Eurobarometer araştırma verileri de, 2007 yılında başarılı bir şekilde sınır ötesi alışveriş yapan tüm tüketicilerin, %8’inin en az bir diğer sınır ötesi alışverişi tamamlama konusunda engellere takıldıklarını göstermektedir.

Kaynaklar: eMarketer (2007), quoted in ACSEL (2008).
Nordic e-trade index, May 2008.
FEVAD, ‘Chiffres Clés vente à distance et e-commerce'''', 2008.
Bvh, ‘Entwicklung des E-commerce in Deutschland (BtC)'''', October 2007.
Flash Eurobarometer 224: ‘Business attitudes towards cross-border sales and consumer protection'''' (2008).

AB e-Ticaret Direktifinin Ekonomik Etkileri Hakkında Rapor

AB e-Ticaret Direktifi Uzmanlar Grubu tarafından 15 Eylül 2008'de hazırlanan Direktifin ekonomik etkilerinin irdelendiği rapora aşağıdaki linkten erişebilirsiniz.



http://ec.europa.eu/internal_market/e-commerce/docs/expert/20080915_study_en.pdf